ว่าด้วยประเพณีการยิงสลุต และการยิงสลุตหลวง 21 นัด

(ภาพจากหนังสือพิมพ์ The Nation)

สุดสัปดาห์นี้ขอพักด้วยเรื่องเบาๆ กันบ้าง สืบเนื่องจากสัปดาห์ที่แล้วที่กองทัพเรือ โดยหมู่เรือรักษาการณ์วังไกลกังวล ได้จัดเรือหลวงปิ่นเกล้ายิงสลุตหลวงจำนวน 21 นัด เพื่อถวายคำนับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในโอกาสเสด็จพระราชดำเนินไปประทับ ณ พระราชวังไกลกังวล อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์

เรือหลวงปิ่นเกล้า ยิงสลุตหลวงในทะเลหน้าพระราชวังไกลกังวล (ภาพจากหนังสือพิมพ์ The Nation)

ประเพณีการยิงสลุต เป็นหนึ่งในการแสดงการเคารพหรือความบริสุทธิ์ใจของทหารว่าจะไม่มีการใช้อาวุธต่อกันด้วยการแสดงอาการให้เห็นว่าไม่มีอาวุธหรือไม่สามารถใช้อาวุธได้ เช่น การยกมือขึ้นทำวันทยหัตถ์เพื่อแสดงให้เห็นว่าไม่ได้ถืออาวุธ การทำวันทยาวุธด้วยการลดปลายกระบี่ลง (ตรงข้ามกับการพร้อมใช้กระบี่ที่จะถือปลายกระบี่ขึ้น) หรือการแถวรายกราบเรือรบ ซึ่งปกติการใช้อาวุธในเรือรบต้องใช้คนมาก ดังนั้นการให้กำลังพลมายืนแถวรายกราบจึงเป็นการแสดงให้เห็นว่าไม่มีเจตนาที่จะใช้อาวุธ

ทหารทำวันทยาวุธด้วยการลดปลายกระบี่ลง (ภาพจาก Photobucket – Raystormsama)

การยิงสลุตเพื่อแสดงการเคารพ มีความเป็นมาตั้งแต่สมัยเรือใบ เนื่องจากในสมัยนั้นปืนใหญ่เรือมีระยะยิงสั้นและต้องใช้เวลาในการบรรจุนาน การจะยิงให้ได้ผลจึงต้องยิงในระยะประชิด โดยเรือรบที่จะเข้าเมืองท่าต่างประเทศจะยิงปืนใหญ่ในทะเลหน้าเมืองท่าเพื่อแสดงให้เห็นว่าในปืนใหญ่ไม่มีลูกปืนบรรจุอยู่ ซึ่งหากจะบรรจุใหม่ต้องใช้เวลานาน และป้อมปืนบนฝั่งก็จะยิงปืนใหญ่ตอบไม่น้อยกว่าจำนวนที่เรือรบยิง โดยเป็นธรรมเนียมปฏิบัติว่าการยิงสลุตจะยิงเป็นจำนวนเลขคี่ เนื่องจากเชื่อว่าเลขคู่จะทำให้โชคร้าย (ชาวเรือตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันมักถือเคล็ดเรื่องโชคลาง เนื่องจากการเดินทางในทะเลเป็นเรื่องอันตรายและต้องเสี่ยงกับพายุคลื่นลม)

ภาพวาดเรือรบอังกฤษยิงสลุตให้กับเมืองท่า ศตวรรษที่ 17 (ภาพจาก Royal Museums Greenwich)

การยิงสลุตจำนวน 21 นัด เชื่อกันว่ามาจากการแลกเปลี่ยนการยิงสลุตระหว่างเรือรบต่างชาติกับป้อมปืนบนฝั่ง เมื่อเรือรบมีขนาดใหญ่ขึ้นและมีปืนมากขึ้น การยิงปืนใหญ่ทุกกระบอกบนเรือและรอให้ป้อมปืนยิงตอบจนครบจะต้องใช้เวลานานมาก เดิมทีจึงได้กำหนดให้เรือรบยิงสลุตจำนวน 7 นัด โดยราชนาวีอังกฤษเป็นผู้กำหนดจำนวนเป็นประเทศแรกและถือปฏิบัติเป็นธรรมเนียมนานาชาติ ส่วนป้อมปืนจะยิงตอบเป็น 3 เท่า คือ 21 นัด เนื่องจากบนฝั่งสามารถเก็บดินปืนได้มากกว่า จนต่อมาได้ปรับเป็นการยิงจำนวน 21 นัด เท่ากันทั้งบนเรือและบนฝั่ง และกลายเป็นธรรมเนียมในปัจจุบันว่าการยิงสลุตจำนวน 21 นัด เป็นการยิงสลุตเพื่อแสดงการเคารพให้กับประเทศ หรือประมุขของประเทศ (การยิงสลุตให้กับพระมหากษัตริย์เรียกว่าสลุตหลวง) ส่วนการยิงสลุตให้กับบุคคลอื่นจะยิงเป็นจำนวนเลขคี่ลดหลั่นกันไปถามเกียรติยศหรือตำแหน่งของบุคคลนั้น

กองทัพเรือยิงสลุตหลวง ณ ป้อมวิชัยประสิทธิ์ ฐานทัพเรือกรุงเทพ (ภาพจากฐานทัพเรือกรุงเทพ)

นอกจากการยิงสลุตจะใช้เพื่อเป็นการแสดงความเคารพแล้ว ยังใช้ในการเฉลิมฉลองในโอกาสพิเศษอีกด้วย โดยกระทรวงกลาโหมกำหนดให้เรือรบและป้อมที่มีหน้าที่ยิงสลุต ทำการยิงสลุตหลวงในเวลาเที่ยงวันของวันเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว วันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ และวันฉัตรมงคล

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s